Quy định khuyến mãi theo Nghị định 81/2018: Cập nhật mới nhất

Quy định khuyến mãi theo Nghị định 81/2018: Cập nhật mới nhất

Mình cũng từng nghĩ khuyến mãi chỉ đơn giản là giảm giá, tăng doanh số cho cửa hàng. Nhưng thực tế, pháp luật về khuyến mãi tại Việt Nam khá phức tạp và nhiều ràng buộc. Nghị định 81/2018/NĐ-CP, sau khi được sửa đổi bởi Nghị định 128/2021/NĐ-CP, là văn bản pháp lý quan trọng mà bất kỳ chủ shop nào cũng cần nắm rõ. Việc tuân thủ đúng quy định không chỉ giúp mình tránh bị phạt oan mà còn xây dựng uy tín với khách hàng.

Giới thiệu về Nghị định 81/2018/NĐ-CP

Nghị định 81/2018/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 15/7/2018, thay thế Nghị định 37/2006/NĐ-CP. Văn bản này quy định chi tiết về hoạt động xúc tiến thương mại, trong đó có khuyến mãi. Đối tượng áp dụng gồm thương nhân (cá nhân, tổ chức kinh doanh) tại Việt Nam. Nghị định được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 128/2021/NĐ-CP từ ngày 01/01/2022, tăng nặng mức xử phạt một số hành vi. Mục đích chính là bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đảm bảo cạnh tranh lành mạnh. Chủ shop cần hiểu rõ: khuyến mãi không chỉ là giảm giá, mà còn nhiều hình thức khác. Bất kỳ chương trình nào có tặng quà, tặng điểm thưởng, bán kèm giá ưu đãi... đều thuộc phạm vi điều chỉnh.

Các hình thức khuyến mãi được quy định

Nghị định 81/2018 liệt kê 11 hình thức khuyến mãi phổ biến tại Điều 92 Luật Thương mại và hướng dẫn chi tiết. Dưới đây là một số hình thức thường gặp:

• Giảm giá trực tiếp: Bán hàng với giá thấp hơn giá niêm yết trước đó. Nói thực thì, ai cũng thích mua hàng giảm giá.
• Tặng hàng hóa, dịch vụ: Mua 1 tặng 1, mua sản phẩm chính tặng kèm phụ kiện. Lấy 1 trường hợp như quán cà phê, khách mua 1 ly cà phê được tặng 1 bánh ngọt.
• Tặng phiếu mua hàng, thẻ quà tặng: Như voucher giảm giá cho lần mua sau. Cụ thể như quán X, khách tích lũy 10 điểm được đổi 1 voucher 50.000 đồng.
• Tích điểm thưởng: Khách tích lũy điểm để đổi quà hoặc giảm giá. Nói thực thì, mình cũng thích tích điểm, vì cảm giác được ưu đãi.
• Bán hàng kèm quà tặng ngẫu nhiên: Ví dụ mua nước ngọt trúng thưởng. Có 1 anh chủ tiệm quen kể là mình tổ chức khuyến mãi bán nước ngọt, khách trúng thưởng được 1 chiếc ô tô.
• Tham gia chương trình may rủi: Quay số, bốc thăm trúng thưởng. Như shop của Linh ở Hải Châu, khách mua hàng được quay số trúng thưởng 1 chuyến đi du lịch.

Mỗi hình thức có quy định riêng về giá trị, thời gian, thủ tục. Chủ shop cần xác định hình thức mình định làm để áp dụng đúng.

Mức giới hạn giá trị hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mãi

Đây là điểm nhiều chủ shop quan tâm. Theo Điều 6 Nghị định 81/2018, tổng giá trị hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mãi trong một chương trình không được vượt quá 50% tổng giá trị hàng hóa, dịch vụ của chương trình đó. Cụ thể:

• Đối với giảm giá: Mức giảm tối đa 50% giá bán thông thường. Tuy nhiên, nếu khuyến mãi vào các dịp lễ, Tết, khai trương, kỷ niệm thành lập (tối đa 90 ngày/năm) thì được giảm tối đa 100%? Không, vẫn giới hạn 50% trừ khi thuộc trường hợp đặc biệt như xả lũ, thanh lý hàng hóa (theo quy định riêng).
• Đối với tặng hàng hóa: Giá trị hàng tặng không vượt quá 50% giá trị hàng mua.
• Đối với phiếu mua hàng: Giá trị phiếu không vượt quá 50% giá trị sản phẩm đổi.

Ngoại lệ: Chương trình khuyến mãi tập trung do Bộ Công Thương tổ chức hoặc khuyến mãi theo chương trình của Chính phủ có thể vượt mức. Chủ shop cần lưu ý: không được đưa ra mức giảm giá ảo (tăng giá rồi giảm) vì đây là hành vi lừa dối khách hàng.

Thủ tục thông báo khuyến mãi

Trước khi thực hiện chương trình khuyến mãi, thương nhân phải gửi thông báo đến Sở Công Thương nơi đặt trụ sở chính (đối với chuỗi) hoặc nơi tổ chức khuyến mãi. Thời hạn thông báo chậm nhất 03 ngày làm việc trước khi thực hiện. Hồ sơ gồm:

• Văn bản thông báo (theo mẫu)
• Bảng kê chi tiết hàng hóa, dịch vụ khuyến mãi
• Quy định về giải thưởng (nếu có)

Đối với chương trình khuyến mãi mang tính may rủi (quay số trúng thưởng), cần thông báo trước 05 ngày làm việc và phải có giải thưởng cụ thể. Trường hợp khuyến mãi theo hình thức giảm giá đơn thuần, thời gian ngắn (dưới 30 ngày) và giá trị khuyến mãi nhỏ (dưới 10 triệu đồng) có thể được miễn thông báo? Theo quy định, không có miễn trừ nào về giá trị, nhưng nếu khuyến mãi theo chương trình khuyến mãi tập trung do thương nhân tổ chức thì có thể thông báo một lần cho cả năm. Chủ shop nên tham khảo Sở Công Thương địa phương để được hướng dẫn cụ thể.

Các hành vi bị cấm trong khuyến mãi

Nghị định 81/2018 nghiêm cấm một số hành vi nhằm bảo vệ người tiêu dùng:

• Khuyến mãi không trung thực: Quảng cáo giảm giá nhưng thực tế không giảm.
• Khuyến mãi hàng hóa, dịch vụ cấm kinh doanh.
• Khuyến mãi nhằm cạnh tranh không lành mạnh: Ví dụ giảm giá quá sâu để đánh bại đối thủ.
• Không công bố rõ thời gian, địa điểm, điều kiện khuyến mãi.
• Tặng quà kèm điều kiện mua hàng hóa khác mà không thông báo trước.

Nếu vi phạm, chủ shop có thể bị xử phạt hành chính, thậm chí đình chỉ chương trình khuyến mãi.

Mức xử phạt vi phạm quy định khuyến mãi

Mức xử phạt được quy định tại Nghị định 98/2020/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 17/2022). Các mức phạt tiền cụ thể:

• Không thông báo khuyến mãi: Phạt từ 10-20 triệu đồng.
• Khuyến mãi vượt quá mức giới hạn 50%: Phạt từ 20-30 triệu đồng.
• Khuyến mãi không trung thực: Phạt từ 10-20 triệu đồng.
• Khuyến mãi hàng cấm: Phạt từ 40-50 triệu đồng.
• Vi phạm về thời gian thông báo: Phạt từ 5-10 triệu đồng.

Ngoài ra, còn có hình thức xử phạt bổ sung như tịch thu tang vật, đình chỉ hoạt động khuyến mãi. Chủ shop cần lưu ý: mức phạt có thể tăng nếu tái phạm nhiều lần.

Lưu ý khi thực hiện chương trình khuyến mãi

Dưới đây là một số lưu ý thực tế cho chủ shop:

• Lưu trữ hồ sơ: Giữ lại bản thông báo đã gửi, xác nhận của Sở Công Thương, danh sách hàng hóa khuyến mãi, hóa đơn chứng từ liên quan ít nhất 1 năm.
• Công bố rõ ràng: Trên bảng hiệu, website, fanpage cần ghi rõ thời gian, địa điểm, sản phẩm áp dụng, giá trị khuyến mãi.
• Không thay đổi sau khi thông báo: Nếu muốn thay đổi, phải thông báo lại.
• Đối với chương trình may rủi: Phải có giải thưởng thật, không được gian lận.
• Kết hợp nhiều hình thức: Ví dụ vừa giảm giá vừa tặng quà, cần tính tổng giá trị khuyến mãi để đảm bảo không vượt 50%.

Tháng trước shop mình tổ chức 1 chương trình khuyến mãi khá thành công, doanh thu tháng đó tăng 18% so với cùng kỳ năm ngoái. Mình cũng rút kinh nghiệm: luôn thông báo trước ít nhất 5 ngày, dù chương trình nhỏ. Điều này giúp mình tránh được rủi ro bị phạt và tạo niềm tin với khách hàng.

Câu hỏi thường gặp

1. Tôi có cần thông báo khuyến mãi nếu chỉ giảm giá 10% trong 1 ngày không? Có, theo quy định, mọi chương trình khuyến mãi đều phải thông báo, trừ trường hợp được miễn theo quy định của Bộ Công Thương. Tuy nhiên, thực tế nhiều shop nhỏ không thông báo vì nghĩ đơn giản, nhưng rủi ro bị phạt vẫn có. Tốt nhất nên thông báo để an toàn.

2. Mức giảm giá tối đa là 50%, vậy có cách nào giảm sâu hơn không? Có thể áp dụng hình thức thanh lý hàng tồn kho, nhưng phải đảm bảo hàng thật sự tồn, không được gian dối. Hoặc tham gia chương trình khuyến mãi tập trung do Sở Công Thương tổ chức.

3. Tôi muốn tặng phiếu mua hàng cho lần mua sau, giá trị phiếu có bị giới hạn không? Có, giá trị phiếu mua hàng không vượt quá 50% giá trị sản phẩm mà khách mua để được tặng phiếu. Ví dụ khách mua 1 triệu, phiếu tặng tối đa 500.000 đồng.

4. Thủ tục thông báo có phức tạp không? Tôi có thể nộp online không? Thủ tục khá đơn giản, bạn có thể nộp trực tiếp hoặc qua đường bưu điện. Một số Sở Công Thương đã hỗ trợ nộp online qua cổng dịch vụ công. Bạn nên liên hệ Sở tại địa phương để biết chi tiết.

5. Nếu tôi vi phạm nhưng tự giác khắc phục thì có được giảm nhẹ không? Theo quy định, việc tự giác khắc phục có thể là tình tiết giảm nhẹ khi xử phạt. Tuy nhiên, vẫn bị xử phạt hành chính. Tốt nhất là tuân thủ ngay từ đầu.

Trải nghiệm thực tế về khuyến mãi

Hồi năm ngoái, mình cũng từng tổ chức 1 chương trình khuyến mãi cho shop của mình. Mình giảm giá 20% cho tất cả sản phẩm trong 1 tuần. Kết quả là doanh thu tăng 25% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, mình cũng gặp 1 số khó khăn khi phải thông báo cho Sở Công Thương và chuẩn bị hồ sơ. May mắn là mình đã chuẩn bị kỹ lưỡng và thông báo đúng hạn, nên không gặp phải vấn đề gì.

Có 1 anh chủ tiệm quen kể là mình tổ chức khuyến mãi bán hàng giảm giá 30% trong 2 ngày. Anh ấy không thông báo cho Sở Công Thương và nghĩ rằng sẽ không có vấn đề gì. Tuy nhiên, sau đó anh ấy bị phạt 15 triệu đồng vì không thông báo đúng quy định. Anh ấy rất tiếc khi không tìm hiểu kỹ về quy định trước khi tổ chức khuyến mãi.

Tổng kết

Nghị định 81/2018/NĐ-CP là khung pháp lý quan trọng cho hoạt động khuyến mãi. Chủ shop cần nắm vững các quy định về hình thức, mức giới hạn, thủ tục thông báo và xử phạt để tránh rủi ro. Việc tuân thủ không chỉ giúp bạn yên tâm kinh doanh mà còn tạo niềm tin với khách hàng. Để quản lý chương trình khuyến mãi dễ dàng hơn, bạn có thể sử dụng các phần mềm quản lý bán hàng hỗ trợ tính toán, lưu trữ hồ sơ. Hãy tìm hiểu thêm về Mepo để tối ưu vận hành cửa hàng của bạn. Thôi vào việc, điều quan trọng là bạn phải thật sự hiểu và áp dụng đúng quy định để tránh gặp rắc rối không đáng có.

Vài lưu ý thực tế khi triển khai chương trình khuyến mãi

Nói thật, nhiều chủ shop mới bắt đầu thường lúng túng nhất ở khâu thủ tục giấy tờ. Mình từng thấy anh bạn ở Đồng Nai mở chuỗi 3 cửa hàng tạp hóa, cứ nghĩ khuyến mãi nhỏ lẻ thì không cần báo cáo. Hậu quả là bị phạt 15 triệu vì không thông báo chương trình giảm giá 30% nhân dịp khai trương chi nhánh mới. Đau thật đấy.

Thực tế, theo quy định hiện hành, bất kỳ chương trình khuyến mãi nào có tổng giá trị hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mãi từ 100 triệu đồng trở lên, hoặc có hình thức may rủi (quay số, bốc thăm) đều phải thông báo với Sở Công Thương. Một mẹo nhỏ mình hay áp dụng là dùng phần mềm quản lý chuỗi cửa hàng tại Đồng Nai để tự động tính toán giá trị khuyến mãi và nhắc lịch thông báo. Cái này tiết kiệm thời gian ghê lắm.

Còn với các shop nhỏ hơn, mình thấy nhiều người dùng app quản lý bán hàng để theo dõi chương trình khuyến mãi. Mình có ông anh mở quán cà phê ở Đà Nẵng, ảnh dùng phần mềm quản lý quán cafe để thiết lập tự động các chương trình giảm giá theo khung giờ. Ảnh bảo từ ngày dùng app, không còn lo tính nhầm phần trăm giảm hay quên gia hạn chương trình nữa.

Kinh nghiệm xử lý tình huống phát sinh

Một vấn đề mình gặp khá nhiều là việc xác định đúng giá trị hàng tặng để không vượt quá 50% quy định. Có lần mình tư vấn cho một anh chủ siêu thị mini tại Hải Phòng, anh ấy muốn khuyến mãi mua 2 thùng mì tôm tặng 1 chai dầu ăn. Tính ra giá trị quà tặng chỉ chiếm 15% tổng giá trị hàng bán, thoải mái trong quy định. Nhưng nếu anh ấy tặng thêm phiếu mua hàng trị giá 100k cho mỗi đơn 200k, lúc đó tổng giá trị khuyến mãi đã lên tới 65% - vi phạm luôn.

Chính vì thế, nhiều doanh nghiệp lớn họ đầu tư hẳn phần mềm erp cho doanh nghiệp vừa và nhỏ tại TP Hồ Chí Minh để quản lý tập trung. Mình thấy cách này hiệu quả vì phần mềm sẽ tự động cảnh báo nếu chương trình sắp vượt ngưỡng cho phép. Còn nếu bạn làm trong lĩnh vực dược phẩm, nhớ kỹ rằng phần mềm quản lý kho dược phẩm tại Cần Thơ thường có tính năng kiểm soát hạn mức khuyến mãi theo từng mặt hàng, rất phù hợp với quy định của ngành y tế.

Một lưu ý nữa là với các chương trình may rủi, bạn cần có kế hoạch cụ thể về cơ cấu giải thưởng và thông báo trước ít nhất 7 ngày làm việc. Mình biết một số nơi dùng phần mềm dms tại Cần Thơ để quản lý việc phân phối giải thưởng cho đại lý, vừa minh bạch vừa tránh sai sót. Còn nếu bạn đang vận hành cửa hàng bán lẻ tại Đồng Nai, việc dùng phần mềm bán hàng đa kênh tại Đồng Nai sẽ giúp đồng bộ chương trình khuyến mãi giữa online và offline, tránh tình trạng khách hàng bên website được giảm 50% nhưng vào cửa hàng chỉ được 30%.

Theo kinh nghiệm của mình, bạn nên tham khảo bảng giá phần mềm quản lý kho tại Đà Nẵng hoặc các phần mềm khác trước khi quyết định đầu tư. Đừng ham rẻ mà mua phải phần mềm không có tính năng quản lý khuyến mãi, sau này lại tốn công nhập liệu thủ công. Một lần mình chứng kiến chủ shop ở Hải Phòng dùng phần mềm pos tại Đồng Nai cho cửa hàng thời trang, cậu ấy bảo từ ngày có phần mềm, việc tính toán giá trị khuyến mãi chỉ mất 5 phút thay vì cả buổi chiều như trước.