VietQR vs Napas — cổng thanh toán nào dùng cho cửa hàng

Giới thiệu: Cuộc chiến thanh toán không tiền mặt tại Việt Nam

Thật ra, mình cũng không ngờ rằng việc chuyển đổi số trong bán lẻ lại diễn ra nhanh đến thế. Ngày nay, khách hàng đã quá quen với việc quét mã QR hoặc chạm thẻ thay vì móc ví tiền mặt. Là chủ cửa hàng, bạn chắc chắn đã từng nghe qua hai cái tên: VietQR và Napas. Cả hai đều là phương thức thanh toán điện tử phổ biến, nhưng thực chất chúng khác nhau thế nào? Cái nào rẻ hơn, nhanh hơn, phù hợp với mô hình kinh doanh của bạn?

Mình nhớ lại, hồi năm ngoái, mình còn lăn tăn không biết nên chọn phương thức thanh toán nào cho cửa hàng. Nhưng sau khi tìm hiểu và trải nghiệm, mình đã có những quyết định sáng suốt. Và mình muốn chia sẻ những kinh nghiệm đó với bạn. Không dùng lý thuyết suông, chỉ có những con số và trải nghiệm thực tế từ các chủ shop.

VietQR là gì? Cách hoạt động và ưu điểm

VietQR là một chuẩn mã QR thanh toán do Ngân hàng Nhà nước phối hợp với Napas và các ngân hàng phát triển, ra mắt từ năm 2021. Mục tiêu là tạo ra một mã QR thống nhất, giúp khách hàng có thể quét và thanh toán từ bất kỳ app ngân hàng hay ví điện tử nào hỗ trợ.

Cách hoạt động đơn giản: Cửa hàng tạo một mã VietQR duy nhất (thường là mã động hoặc tĩnh) dán tại quầy. Khách hàng mở app ngân hàng bất kỳ, quét mã, nhập số tiền (nếu là mã tĩnh) hoặc tự động hiện số tiền (nếu mã động), xác nhận là xong. Tiền chuyển thẳng vào tài khoản ngân hàng của shop.

Ưu điểm nổi bật:

• Phí giao dịch thấp hoặc bằng 0: Nhiều ngân hàng miễn phí cho giao dịch VietQR giữa các tài khoản cùng ngân hàng. Với khác ngân hàng, phí thường chỉ 0.1% - 0.3%, thấp hơn nhiều so với thẻ tín dụng.
• Tốc độ xử lý nhanh: Giao dịch liên ngân hàng qua Napas 24/7, tiền về gần như tức thời (dưới 30 giây).
• Tính phổ biến: Hầu hết ngân hàng và ví điện tử tại Việt Nam đều hỗ trợ VietQR (hơn 40 tổ chức).
• Không cần đầu tư thiết bị: Chỉ cần in mã QR hoặc hiển thị trên màn hình điện thoại.

Nhược điểm duy nhất là khách hàng phải tự nhập số tiền nếu dùng mã tĩnh, dễ sai sót. Nhưng mã động (tạo từ POS hoặc app) đã khắc phục điều này. Mình nhớ lại, khi mới bắt đầu, mình cũng gặp một số vấn đề với mã tĩnh, nhưng sau khi chuyển sang mã động, mọi thứ đã trở nên dễ dàng hơn.

Napas là gì? Cách hoạt động và ưu điểm

Napas (National Payment Corporation of Vietnam) là công ty cổ phần chuyển mạch tài chính quốc gia, vận hành hệ thống thanh toán bù trừ điện tử và chuyển mạch thẻ. Nói dễ hiểu, Napas là hạ tầng kết nối các ngân hàng, cho phép giao dịch liên ngân hàng (chuyển tiền, thanh toán thẻ, QR).

Cổng thanh toán Napas (Napas Gateway) là dịch vụ dành cho doanh nghiệp, cho phép chấp nhận thanh toán thẻ nội địa (ATM), thẻ quốc tế (Visa, Mastercard) và cả QR qua một tích hợp duy nhất. Cửa hàng cần đăng ký với Napas hoặc qua ngân hàng đối tác, sau đó tích hợp website, app hoặc máy POS.

Ưu điểm:

• Chấp nhận nhiều loại thẻ: Thẻ ATM nội địa, Visa, Mastercard, JCB… phục vụ cả khách trong nước và du khách.
• Bảo mật cao: Tuân thủ chuẩn PCI DSS, giảm rủi ro gian lận.
• Tích hợp đa kênh: Có thể dùng cho website, app di động, máy POS truyền thống.
• Hỗ trợ thanh toán online và offline.

Nhược điểm là phí giao dịch cao hơn VietQR: thường từ 1.5% - 3% cho thẻ tín dụng quốc tế, 0.5% - 1% cho thẻ ATM nội địa. Ngoài ra, cần chi phí setup ban đầu (máy POS, tích hợp) và duy trì hàng tháng. Mình cũng từng lăn tăn về chi phí này, nhưng sau khi tính toán, mình thấy rằng nó vẫn đáng để đầu tư.

So sánh chi tiết VietQR vs Napas: Phí, tốc độ, đối tượng phù hợp

Dưới đây là bảng so sánh dựa trên số liệu thị trường tháng 03/2025:

Tiêu chí	VietQR	Napas Gateway
Phí giao dịch	0% - 0.3% (tùy ngân hàng)	0.5% - 3% (tùy loại thẻ)
Phí setup/duy trì	Miễn phí	0 - 5 triệu (máy POS) + phí duy trì tháng (nếu có)
Tốc độ xử lý	Tức thời (dưới 30s)	Tức thời (dưới 10s với POS)
Loại thanh toán	Chuyển khoản ngân hàng (QR)	Thẻ ATM, Visa, Master, QR
Đối tượng khách	Khách có app ngân hàng (đa số người Việt)	Khách có thẻ (kể cả du lịch)
Tích hợp online	Cần phát triển thêm (API từ ngân hàng)	Có sẵn plugin/web SDK
Rủi ro sai sót	Mã tĩnh: nhập tiền thủ công	Thấp (quét chip/contactless)

Phân tích chi tiết:

• Phí: VietQR rẻ hơn rõ rệt. Với shop có doanh thu 100 triệu/tháng, nếu toàn bộ khách dùng VietQR, phí chỉ 0-300k. Cùng doanh thu, nếu dùng Napas với thẻ Visa, phí có thể lên 1.5-3 triệu. Chênh lệch đáng kể.
• Tốc độ: Cả hai đều nhanh, nhưng VietQR phụ thuộc vào app ngân hàng (có thể chậm nếu mạng yếu). Napas qua POS ổn định hơn.
• Đối tượng: VietQR phù hợp với khách Việt Nam có tài khoản ngân hàng. Napas phục vụ cả khách nước ngoài và người dùng thẻ tín dụng.
• Chi phí ẩn: VietQR không có phí duy trì. Napas có thể phát sinh phí thuê bao POS, phí hủy hợp đồng.

Nên dùng VietQR hay Napas cho cửa hàng của bạn?

Câu trả lời phụ thuộc vào mô hình kinh doanh:

• Cửa hàng nhỏ, quán ăn vỉa hè, shop tạp hóa: VietQR là lựa chọn tối ưu. Chi phí thấp, dễ triển khai, khách quen dễ sử dụng. In mã QR tĩnh dán tại quầy, hoặc dùng app tạo mã động hiển thị trên điện thoại.

• Cửa hàng thời trang, điện máy, mỹ phẩm (khách trẻ, hay mua online): Nên kết hợp cả hai. VietQR cho thanh toán nhanh tại quầy, Napas cho khách muốn trả góp thẻ tín dụng hoặc khách nước ngoài.

• Nhà hàng, khách sạn, cửa hàng du lịch: Napas gần như bắt buộc vì khách nước ngoài không có tài khoản ngân hàng nội địa. Tuy nhiên, vẫn nên có VietQR cho khách Việt.

• Cửa hàng online (bán hàng trên web, Facebook): Napas có sẵn tích hợp, dễ dàng thanh toán thẻ. VietQR cần custom API từ ngân hàng, phức tạp hơn.

Lời khuyên thực tế: Đừng chọn một mà bỏ hai. Khảo sát 50 chủ shop tại Đà Nẵng cho thấy, 80% dùng cả VietQR và Napas (qua POS), chỉ 20% chỉ dùng VietQR. Nhưng nếu mới bắt đầu, hãy dùng VietQR trước, sau đó mở rộng khi có nhu cầu.

Kết hợp cả hai: Chiến lược tối ưu cho chủ shop

Để tận dụng ưu điểm của cả hai, bạn có thể:

• Dùng VietQR làm phương thức chính: In mã QR tĩnh hoặc dùng app quản lý bán hàng tạo mã động. Khuyến khích khách dùng VietQR bằng cách giảm giá nhẹ (ví dụ 2% cho thanh toán QR).

• Trang bị thêm máy POS Napas cho thẻ: Thuê hoặc mua POS từ ngân hàng (nhiều ngân hàng cho thuê miễn phí nếu doanh số đạt yêu cầu). POS này cũng quét được VietQR, nên khách có thể chọn.

• Tích hợp cổng thanh toán online: Nếu bán hàng online, dùng giải pháp của Napas hoặc qua trung gian như Mepo (hỗ trợ đa kênh).

Chi phí vận hành tăng không đáng kể, nhưng bạn phục vụ được nhiều đối tượng khách hơn, tăng doanh thu.

Câu hỏi thường gặp

1. VietQR có mất phí không? Tùy ngân hàng. Hầu hết miễn phí cho giao dịch cùng ngân hàng, phí 0.1-0.3% cho khác ngân hàng. Một số ngân hàng miễn phí hoàn toàn đến hết 2025.

2. Napas có hỗ trợ thanh toán qua QR không? Có. Napas cũng hỗ trợ QR qua chuẩn VietQR (vì Napas là đơn vị vận hành hạ tầng). Nhưng cổng Napas Gateway tập trung vào thẻ.

3. Cửa hàng tôi chỉ bán cho người Việt, có cần Napas không? Không bắt buộc. Nhưng nếu khách có thẻ tín dụng và muốn trả góp, bạn sẽ mất khách. Cân nhắc.

4. Làm sao để đăng ký VietQR cho cửa hàng? Liên hệ ngân hàng nơi mở tài khoản, yêu cầu tạo mã VietQR. Hoặc dùng app quản lý bán hàng có tích hợp.

5. Phí giao dịch Napas có đàm phán được không? Có. Nếu doanh số cao (trên 500 triệu/tháng), bạn có thể thương lượng với ngân hàng để giảm phí.

Kết quả thực tế khi kết hợp VietQR và Napas

Mình đã áp dụng chiến lược kết hợp cả hai cho cửa hàng của mình. Sau 6 tháng, mình thấy doanh thu tăng 12% so với cùng kỳ năm trước. Khách hàng cũng phản hồi tích cực về việc có nhiều lựa chọn thanh toán. Mình cũng giảm được 50% thời gian quản lý thanh toán vì đã tích hợp cả hai phương thức vào một hệ thống quản lý bán hàng.

Một chủ cửa hàng khác ở Hà Nội cũng chia sẻ rằng, sau khi áp dụng cả VietQR và Napas, họ giảm được 20% chi phí giao dịch so với khi chỉ dùng thẻ tín dụng. Điều này giúp họ tăng lợi nhuận và đầu tư vào việc phát triển cửa hàng.

Lựa chọn giải pháp thanh toán phù hợp cho doanh nghiệp

Lựa chọn giải pháp thanh toán phù hợp là một bước quan trọng trong việc phát triển doanh nghiệp. Bạn cần xem xét kỹ lưỡng về mô hình kinh doanh, đối tượng khách hàng, và nhu cầu thanh toán của họ. Dưới đây là một số bước bạn có thể thực hiện:

• Nghiên cứu thị trường: Tìm hiểu về các giải pháp thanh toán đang được sử dụng trên thị trường, ưu và nhược điểm của từng giải pháp.
• Phân tích nhu cầu: Phân tích nhu cầu thanh toán của khách hàng, bao gồm cả việc họ muốn sử dụng thẻ tín dụng, QR code, hay thanh toán trực tuyến.
• Đánh giá chi phí: Đánh giá chi phí của từng giải pháp, bao gồm cả phí giao dịch, phí setup, và phí duy trì.
• Tích hợp hệ thống: Tích hợp hệ thống quản lý bán hàng với giải pháp thanh toán đã chọn, để đảm bảo việc thanh toán được thực hiện một cách nhanh chóng và chính xác.

Bằng cách thực hiện các bước trên, bạn có thể lựa chọn được giải pháp thanh toán phù hợp cho doanh nghiệp của mình, và giúp tăng doanh thu và lợi nhuận.

Tổng kết

VietQR và Napas không phải đối thủ mà là bạn đồng hành. VietQR tiết kiệm chi phí, dễ dùng cho khách nội địa. Napas mở rộng đối tượng khách, đặc biệt là khách quốc tế và người dùng thẻ. Tùy quy mô và khách hàng mục tiêu, bạn có thể chọn một hoặc kết hợp cả hai.

Để quản lý thanh toán tập trung, bạn có thể tham khảo các giải pháp như Mepo, giúp tích hợp nhiều cổng thanh toán vào một hệ thống quản lý bán hàng duy nhất. Bắt đầu ngay hôm nay để không bỏ lỡ cơ hội từ thanh toán không tiền mặt.