Quy định nhãn mác hàng hóa tại Việt Nam: bắt buộc gì?

Nhãn mác hàng hóa là gì? Vì sao phải tuân thủ?

Mình vẫn nhớ như ngày hôm qua, có một chị bạn làm chủ tiệm tạp hóa ở quận Bình Thạnh, chị nhập lô bánh kẹo Thái Lan về bán mà chỉ dán giá chứ không dán nhãn phụ tiếng Việt. Kết quả là bị đoàn kiểm tra phạt 5 triệu đồng, đồng thời buộc tiêu hủy toàn bộ hàng. Một bài học đắt giá cho những ai chủ quan bỏ qua quy định nhãn mác.

Nhãn mác hàng hóa không chỉ là tấm thẻ dán trên sản phẩm, mà nó còn là “chứng minh thư” của mặt hàng, giúp khách hàng nhận diện, so sánh và ra quyết định mua. Với cơ quan quản lý, đó là căn cứ để kiểm tra nguồn gốc, chất lượng. Thế nên, việc tuân thủ quy định nhãn mác là vô cùng quan trọng.

Theo Nghị định 111/2021/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 43/2017/NĐ-CP), hầu hết hàng hóa lưu thông trên thị trường Việt Nam đều phải có nhãn. Việc hiểu rõ quy định sẽ giúp bạn tránh rủi ro pháp lý và xây dựng uy tín với khách hàng. Đâu phải tự dưng mà mình phải "đau đầu" với mấy việc này, nhưng không làm thì ăn phạt, mất khách, mất uy tín.

Căn cứ pháp lý mới nhất (2024)

Bộ quy tắc về nhãn mác hiện hành được quy định tại:

• Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa 2007 (sửa đổi 2018)
• Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2010
• Nghị định 111/2021/NĐ-CP (thay thế Nghị định 89/2006/NĐ-CP) – đây là văn bản chi tiết nhất.
• Nghị định 43/2017/NĐ-CP về nhãn hàng hóa (sửa đổi, bổ sung một số điều).
• Thông tư 05/2019/TT-BKHCN hướng dẫn ghi nhãn.

Từ ngày 15/02/2022, Nghị định 111/2021 có hiệu lực, tăng cường chế tài xử phạt và yêu cầu cụ thể hơn về nội dung nhãn. Mình cũng phải cập nhật kiến thức liên tục để không bị "lạc hậu".

Nội dung bắt buộc trên nhãn hàng hóa

Theo Điều 10 Nghị định 43/2017, nhãn hàng hóa phải có các nội dung sau:

STT	Nội dung	Ghi chú
1	Tên hàng hóa	Phải thể hiện bản chất, công dụng chính
2	Tên và địa chỉ tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm	Nhà sản xuất hoặc nhập khẩu
3	Xuất xứ hàng hóa	Ghi rõ “Sản xuất tại…” hoặc “Made in…”
4	Định lượng	Khối lượng, thể tích, số lượng tùy loại
5	Ngày sản xuất, hạn sử dụng	Nếu hàng có thời hạn
6	Thành phần cấu tạo	Theo thứ tự giảm dần khối lượng
7	Thông tin cảnh báo (nếu có)	Ví dụ: “Để xa tầm tay trẻ em”
8	Hướng dẫn sử dụng, bảo quản	Nếu cần thiết

Lưu ý: Với hàng hóa là thực phẩm, mỹ phẩm, hóa chất, thuốc, còn có các quy định riêng bổ sung. Mình phải xem xét kỹ lưỡng loại hàng hóa mình kinh doanh để đảm bảo tuân thủ đầy đủ.

Cụ thể như shop của chị Hằng – chủ shop mỹ phẩm online ở Đà Nẵng, chị từng bị khách trả hàng vì sản phẩm dưỡng da nhập khẩu không có nhãn phụ tiếng Việt. Từ đó, chị in nhãn phụ dán lên từng chai trước khi giao, vừa đúng luật vừa tạo niềm tin. Khách hàng rất quan tâm đến những thông tin này, nên mình phải cung cấp đầy đủ.

Nhãn phụ và quy định với hàng nhập khẩu

Hàng nhập khẩu vào Việt Nam bắt buộc phải có nhãn phụ bằng tiếng Việt. Nhãn phụ phải thể hiện đầy đủ các nội dung bắt buộc như trên, không được che khuất nhãn gốc. Nội dung trên nhãn phụ phải trung thực, không thêm bớt so với nhãn gốc.

Một số trường hợp đặc biệt:

• Hàng tạm nhập tái xuất, hàng quá cảnh không tiêu thụ nội địa thì không cần nhãn phụ.
• Hàng mẫu, quà tặng, hàng khuyến mại có giá trị nhỏ cũng được miễn (theo Thông tư 05/2019).

Như shop của Linh ở Sơn Trà chuyên bán đồ Nhật nội địa, Linh phải dành riêng 1 góc làm “trạm dán nhãn”. Mỗi lọ nước tương, mỗi gói bánh đều được dán nhãn phụ cẩn thận. Khách hàng thấy vậy càng tin tưởng. Việc này không chỉ giúp mình tránh phạt mà còn tạo dựng lòng tin với khách hàng.

Hồi năm ngoái, shop của mình cũng từng gặp một vấn đề tương tự. Chúng tôi nhập khẩu một lô hàng hóa từ Trung Quốc, nhưng không có nhãn phụ tiếng Việt. May mắn là chúng tôi đã phát hiện ra vấn đề này trước khi bán hàng, nên đã kịp thời in nhãn phụ và dán lên sản phẩm. Nếu không, chúng tôi có thể sẽ bị phạt một khoản tiền khá lớn.

Các trường hợp miễn ghi nhãn

Không phải mặt hàng nào cũng phải dán nhãn rườm rà. Theo quy định, các trường hợp sau được miễn một phần hoặc toàn bộ:

• Hàng hóa là nguyên liệu thô, linh kiện nhập khẩu để gia công, sản xuất (không bán lẻ).
• Hàng hóa được đóng gói nhỏ (dưới 5g hoặc 5ml) khó ghi nhãn, nhưng phải có nhãn trên bao bì ngoài.
• Hàng hóa là quà tặng, hàng mẫu không bán (có giấy tờ chứng minh).
• Hàng hóa tạm nhập tái xuất, chuyển khẩu.

Tuy nhiên, nếu bạn bán lẻ các mặt hàng này, bạn vẫn phải đảm bảo có nhãn đầy đủ. Cơ quan chức năng sẽ kiểm tra tại điểm bán. Mình phải cẩn thận kiểm tra lại quy định cho từng loại hàng hóa.

Tháng trước, shop mình có nhập một lô hàng hóa từ Mỹ, và chúng tôi phải dành thời gian để kiểm tra và dán nhãn phụ cho từng sản phẩm. Việc này khá tốn thời gian, nhưng chúng tôi hiểu rằng nó là cần thiết để đảm bảo tuân thủ quy định và tránh bị phạt.

Mức xử phạt vi phạm quy định về nhãn mác

Nghị định 119/2017/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 126/2021) quy định mức phạt cụ thể:

• Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền 200.000 – 400.000 đồng: Vi phạm về hình thức nhãn (chữ quá nhỏ, mờ, rách).
• Phạt tiền 1 – 3 triệu đồng: Thiếu một trong các nội dung bắt buộc (trừ tên hàng, xuất xứ).
• Phạt tiền 3 – 5 triệu đồng: Thiếu tên hàng, xuất xứ hoặc ghi sai xuất xứ.
• Phạt tiền 10 – 20 triệu đồng: Hàng nhập khẩu không có nhãn phụ, hoặc nhãn phụ không đúng.
• Phạt tiền 20 – 40 triệu đồng: Hành vi làm giả nhãn, xóa nhãn, tái dán nhãn trái phép.

Ngoài ra, còn bị tịch thu hàng hóa, buộc tiêu hủy hoặc tái xuất. Với shop nhỏ, số tiền phạt 5-10 triệu là quá đau. Tốt nhất hãy chủ động kiểm tra và tuân thủ quy định.

Có 1 anh chủ tiệm quen ở Hải Châu kể là, anh ấy từng bị phạt 10 triệu đồng vì hàng hóa không có nhãn phụ. Anh ấy rất tiếc vì đã không kiểm tra kỹ lưỡng trước khi bán hàng. Từ đó, anh ấy luôn cẩn thận kiểm tra nhãn mác cho từng sản phẩm trước khi bán.

Lưu ý thực tế cho chủ shop nhỏ

• In sẵn nhãn dán lô: Nếu bạn bán nhiều mặt hàng giống nhau (ví dụ: bánh kẹo đóng gói), hãy in sẵn nhãn phụ với các trường như ngày sản xuất, hạn dùng để điền tay. Tiết kiệm chi phí.
• Dùng phần mềm quản lý bán hàng: Một số phần mềm như Mepo hỗ trợ in nhãn sản phẩm với đầy đủ thông tin, giúp bạn quản lý và tuân thủ dễ dàng hơn.
• Kiểm tra định kỳ: Hàng mới về, hãy kiểm tra nhãn ngay. Tránh để hàng tồn kho thiếu nhãn bị phát hiện.
• Tham khảo cơ quan chức năng: Nếu nghi ngờ, hãy gọi Chi cục Quản lý thị trường địa phương để được tư vấn.

Thế mới biết việc kinh doanh không chỉ là "mua rẻ bán đắt" mà còn phải tuân thủ rất nhiều quy định. Nhưng mình tin rằng, với một chút cẩn thận và sự hỗ trợ từ các công cụ quản lý, mình có thể tránh được rất nhiều rủi ro và xây dựng một shop uy tín.

Giải pháp quản lý bán hàng hiệu quả

Để quản lý bán hàng hiệu quả và tuân thủ quy định nhãn mác, bạn có thể sử dụng các phần mềm quản lý bán hàng như Mepo. Phần mềm này giúp bạn quản lý hàng hóa, in nhãn sản phẩm, và theo dõi doanh số bán hàng. Với Mepo, bạn có thể tiết kiệm thời gian và giảm thiểu rủi ro khi kinh doanh.

Mấy tháng đầu chưa quen, mình thấy lằng nhằng. Nhưng quen rồi thì khỏe thật — doanh thu tháng 7 vừa rồi shop mình tăng được 18% so với tháng 7 năm ngoái. Mình tin rằng, với sự hỗ trợ từ các công cụ quản lý và một chút cẩn thận, bạn có thể kinh doanh bền vững và hiệu quả.

Câu hỏi thường gặp

1. Hàng handmade có cần nhãn mác không? Có. Hàng handmade vẫn là hàng hóa lưu thông. Bạn cần ghi tên sản phẩm, tên cơ sở, địa chỉ, ngày sản xuất, thành phần (nếu là thực phẩm/mỹ phẩm).

2. Tôi bán online, có cần nhãn phụ cho hàng nhập khẩu không? Có. Dù bán online, khi giao hàng cho khách, sản phẩm phải có nhãn phụ tiếng Việt. Nếu không, bạn có thể bị khách khiếu nại và cơ quan chức năng xử phạt.

3. Nhãn phụ có thể in bằng giấy decal dán chồng lên nhãn gốc không? Được, nhưng không được che khuất các nội dung bắt buộc của nhãn gốc. Nhãn phụ phải dễ đọc, không bong tróc.

4. Tôi bán rau củ quả tươi, có phải dán nhãn không? Rau củ quả tươi không qua chế biến, đóng gói thường được miễn nhãn nếu bán trực tiếp. Nhưng nếu bạn đóng gói sẵn để bán, phải có nhãn với tên hàng, khối lượng, ngày đóng gói, hạn sử dụng (nếu có).

5. Mức phạt cho lỗi thiếu nhãn phụ là bao nhiêu? Từ 10 đến 20 triệu đồng, tùy theo số lượng hàng hóa và tính chất vi phạm. Ngoài ra còn bị tịch thu hàng.

Tổng kết

Tuân thủ quy định nhãn mác không chỉ giúp bạn tránh phạt mà còn tạo dựng lòng tin với khách hàng. Hãy dành thời gian rà soát lại toàn bộ hàng hóa trong shop, in nhãn phụ cho hàng nhập khẩu, và sử dụng công cụ hỗ trợ như Mepo để quản lý nhãn mác hiệu quả. Một chút cẩn thận hôm nay sẽ giúp bạn kinh doanh bền vững về sau.

Cần hỗ trợ thêm về quản lý cửa hàng? Tìm hiểu giải pháp từ Mepo để tối ưu vận hành.

Kinh nghiệm thực tế khi áp dụng quy định nhãn mác

Sau nhiều năm chạy shop, mình nhận ra một điều: việc dán nhãn đúng quy định không chỉ là nghĩa vụ pháp lý, mà còn là cơ hội để tối ưu vận hành. Nếu bạn quản lý hàng trăm SKU, việc kiểm soát thông tin nhãn mác thủ công dễ gây sai sót. Có lần shop mình nhập lô mỹ phẩm Hàn Quốc, vì không đồng bộ dữ liệu nên in nhãn phụ sai hạn sử dụng, suýt bị phạt. Từ đó mình mới đầu tư hẳn một phần mềm quản lý nhà phân phối tại Đồng Nai để quản lý lô hàng, ngày sản xuất và hạn dùng tập trung. Hệ thống tự động cảnh báo khi sắp đến hạn, giúp mình tránh được lỗi in ấn.

Có một điểm tinh tế mà ít người nói tới: nhãn mác chuẩn chỉnh còn giúp ích cho công tác marketing. Khi bạn áp dụng phần mềm quản lý nhượng quyền, dữ liệu nhãn hàng hóa đồng bộ giữa các cửa hàng sẽ tạo sự chuyên nghiệp. Khách hàng thấy cùng một sản phẩm nhưng nhãn dán đẹp, thông tin rõ ràng, họ tin tưởng hơn hẳn. Một chị bạn chủ chuỗi cửa hàng thời trang ở Hà Nội từng kể, chị dùng phần mềm bán hàng quần áo tại Hà Nội kết hợp in nhãn tự động, vừa tiết kiệm thời gian vừa giảm lỗi. Trước đây chị thuê nhân viên ngồi viết tay từng cái nhãn, sai hoài, giờ chỉ cần quét mã vạch là có thông tin.

Về mặt quản lý kho, nếu bạn vẫn dùng phần mềm quản lý kho bằng excel, hãy cẩn thận. Excel dễ mất dữ liệu, khó đồng bộ khi có nhiều người cùng nhập. Mình từng mất cả buổi để đối chiếu lô hàng vì file bị lỗi font. Nếu shop bạn quy mô lớn hơn, đầu tư phần mềm erp cho doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Đà Nẵng là hợp lý. Hệ thống này quản lý từ nhập hàng, dán nhãn đến xuất bán, mọi thứ tự động, không còn cảnh "đau đầu" vì nhầm lẫn. Một anh bạn chủ xưởng sản xuất thực phẩm tại Đà Nẵng đã áp dụng giải pháp erp tổng thể, từ khâu in nhãn đến quản lý tồn kho, giảm hẳn sai sót và tăng tốc độ xử lý đơn hàng.

Mình cũng hay nhận được câu hỏi: "Làm sao để nhắc khách hàng kiểm tra nhãn mác khi mua online?" Thực ra, bạn có thể tận dụng công cụ marketing tự động để gửi email hoặc tin nhắn sau khi đặt hàng, nhắc họ kiểm tra thông tin sản phẩm. Một phần mềm crm tích hợp tổng đài sẽ giúp bạn tự động hóa việc này, vừa chuyên nghiệp vừa tăng tương tác. Nếu shop bạn có lượng đơn lớn, dùng phần mềm gửi tin nhắn hàng loạt để thông báo về chính sách đổi trả liên quan đến nhãn mác cũng là ý hay.

Cuối cùng, đừng quên rằng việc quản lý đơn hàng hiệu quả cũng gắn liền với nhãn mác. Khi bạn dùng phần mềm quản lý đơn hàng tại Hà Nội cho shop của mình, dữ liệu sản phẩm được đồng bộ, in nhãn tự động theo từng đơn, giảm thiểu sai sót. Mình từng chứng kiến một shop nhỏ chỉ vì dán nhãn sai mã hàng mà giao nhầm sản phẩm, mất cả khách. Có công cụ hỗ trợ, mọi thứ nhẹ nhàng hơn nhiều.