Sàn TMĐT vs website riêng: Chọn kênh bán hàng phù hợp quy mô

Giới thiệu: Lựa chọn kênh bán hàng quyết định doanh thu

Bán hàng online đã trở thành xu hướng tất yếu tại Việt Nam. Theo số liệu từ Bộ Công Thương, năm 2023 quy mô thị trường TMĐT nước ta đạt 20,5 tỷ USD, tăng 25% so với năm trước. Nhưng câu hỏi lớn nhất với chủ shop là: Nên bán trên sàn TMĐT (Shopee, Lazada, Tiki) hay tự xây website riêng? Mỗi kênh đều có ưu nhược điểm riêng, phù hợp với từng quy mô kinh doanh. Mình cũng từng lăn tăn với quyết định này khi mới bắt đầu kinh doanh.

Sàn TMĐT: Lợi thế cho shop nhỏ và mới bắt đầu

Sàn TMĐT như Shopee, Lazada, Tiki có lượng truy cập khổng lồ. Chỉ riêng Shopee Việt Nam đã có hơn 100 triệu lượt truy cập/tháng (SimilarWeb, 2024). Điều này giúp shop mới nhanh chóng tiếp cận khách hàng mà không cần đầu tư quảng cáo lớn. Cụ thể như quán X ở Hà Nội, họ bắt đầu bán trên Shopee và chỉ sau 1 tháng đã có hơn 100 đơn hàng.

Ưu điểm:

• Sẵn có nền tảng, chỉ cần đăng ký là bán được ngay.
• Chi phí ban đầu thấp: phí hoa hồng thường 2-5% trên mỗi đơn hàng.
• Hệ thống vận chuyển, thanh toán tích hợp sẵn.
• Chương trình khuyến mãi, flash sale thu hút khách.

Nhược điểm:

• Cạnh tranh cao, khó xây dựng thương hiệu riêng.
• Phụ thuộc vào chính sách sàn: thay đổi phí, thuật toán.
• Không kiểm soát được dữ liệu khách hàng.
• Phí hoa hồng và chi phí quảng cáo nội bộ ngày càng tăng.

Lấy trường hợp chị Hoa bán quần áo ở quận 1, TP.HCM. Chị bắt đầu trên Shopee từ năm 2021, chi phí ban đầu chỉ 5 triệu đồng cho ảnh sản phẩm và đóng gói. Tháng đầu tiên đã có 50 đơn nhờ lượt xem tự nhiên. Nhưng sau 2 năm, phí quảng cáo chiếm 15% doanh thu, biên lợi nhuận giảm dần. Thật đau đầu khi phải cân nhắc giữa việc tăng giá sản phẩm hay chấp nhận giảm lợi nhuận.

Website riêng: Sức mạnh cho thương hiệu và khách hàng trung thành

Website riêng là "mặt bằng" của bạn trên internet. Bạn toàn quyền kiểm soát thiết kế, nội dung, chính sách giá và dữ liệu khách hàng. Đây là kênh phù hợp khi bạn đã có lượng khách nhất định hoặc muốn xây dựng thương hiệu lâu dài. Có 1 anh chủ tiệm quen kể là anh mở website riêng cho shop thời trang nam ở Hà Nội. Ban đầu vất vả vì không có khách, nhưng sau 6 tháng SEO và chạy quảng cáo, doanh thu từ web đạt 200 triệu/tháng, với biên lợi nhuận 30% cao hơn hẳn bán trên sàn.

Ưu điểm:

• Xây dựng thương hiệu độc đáo, tạo niềm tin.
• Sở hữu toàn bộ dữ liệu khách hàng: email, số điện thoại, lịch sử mua.
• Linh hoạt trong chiến dịch marketing: email, remarketing.
• Không bị chia sẻ doanh thu với sàn (chỉ tốn phí hosting, domain, bảo trì).

Nhược điểm:

• Chi phí ban đầu cao: thiết kế web, lập trình, khoảng 10-50 triệu đồng.
• Cần tự quảng cáo để có khách: chạy Google Ads, Facebook Ads.
• Tốn thời gian SEO, xây dựng nội dung.
• Cần kiến thức kỹ thuật hoặc thuê nhân sự.

Tháng trước shop mình mới đầu tư web riêng và thấy hiệu quả rõ rệt. Mặc dù chi phí ban đầu cao, nhưng mình có thể kiểm soát được mọi thứ và không phải chia sẻ doanh thu với sàn.

So sánh chi phí vận hành: Sàn TMĐT vs website riêng

Hãy nhìn vào bảng so sánh chi phí hàng tháng cho một shop có doanh thu 100 triệu đồng:

Khoản mục	Sàn TMĐT	Website riêng
Phí hoa hồng (3%)	3.000.000	0
Phí quảng cáo nội bộ	10.000.000	0
Hosting + domain	0	500.000
Quảng cáo Google/Facebook	0	8.000.000
Phí thanh toán (2%)	2.000.000	2.000.000
Nhân sự vận hành	5.000.000	10.000.000
Tổng	20.000.000	20.500.000

Con số cho thấy chi phí tương đương nhau ở quy mô 100 triệu. Nhưng nếu doanh thu tăng lên 500 triệu, phí hoa hồng và quảng cáo sàn sẽ tăng mạnh (lên 30-40 triệu), trong khi website riêng chỉ tăng nhẹ chi phí quảng cáo. Đó là lý do các shop lớn thường chuyển dần sang web riêng.

Quy mô nào nên chọn kênh nào?

Dựa trên kinh nghiệm thực tế, mình đưa ra gợi ý:

Shop siêu nhỏ (dưới 20 triệu/tháng):

• Chỉ nên bán trên sàn TMĐT. Chi phí thấp, dễ bắt đầu.
• Tận dụng traffic sàn, chưa cần đầu tư web.

Shop nhỏ (20-100 triệu/tháng):

• Kết hợp sàn TMĐT + website riêng đơn giản (có thể dùng landing page).
• Dùng sàn để lấy khách, web để xây dựng thương hiệu.

Shop vừa (100-500 triệu/tháng):

• Ưu tiên website riêng, giảm dần phụ thuộc sàn.
• Đầu tư SEO, content marketing để có khách hàng trung thành.

Shop lớn (trên 500 triệu/tháng):

• Website riêng là kênh chính, sàn TMĐT là kênh phụ.
• Xây dựng hệ thống CRM, email marketing, loyalty program.

Hồi năm ngoái shop mình (bán đồ handmade) mới ở mức 30 triệu/tháng, mình chọn bán trên sàn là chính. Đến nay doanh thu 150 triệu, mình đã đầu tư web riêng và thấy hiệu quả rõ rệt.

Chiến lược kết hợp: Sàn TMĐT + website riêng

Không nhất thiết phải chọn một. Nhiều shop thành công nhờ kết hợp cả hai:

• Dùng sàn để tăng độ nhận diện, thu hút khách mới.
• Chuyển khách sang web riêng qua tờ rơi, mã giảm giá, hoặc giao hàng kèm card.
• Web riêng dành cho khách hàng trung thành, có chương trình ưu đãi riêng.

Như shop của Linh ở Sơn Trà, Đà Nẵng bán cà phê rang xay. Linh bán trên Shopee để khách dễ tìm, nhưng mỗi đơn hàng đều kèm thiệp mời mua trực tiếp trên website với giá tốt hơn 5%. Sau 3 tháng, 20% khách chuyển sang web, giúp Linh tiết kiệm phí sàn và tăng lợi nhuận.

Các yếu tố khác: SEO, marketing, dữ liệu khách hàng

SEO: Website riêng có lợi thế lớn về SEO. Bạn có thể tối ưu từ khóa, viết blog, xây backlink. Với sàn TMĐT, bạn không thể kiểm soát SEO cho sản phẩm của mình.

Marketing: Trên sàn, bạn chỉ có thể chạy quảng cáo nội bộ. Với web, bạn có thể email marketing, remarketing qua Facebook Pixel, Google Analytics. Dữ liệu khách hàng là tài sản quý giá.

Chính sách: Sàn có thể đột ngột thay đổi phí hoặc thuật toán, ảnh hưởng đến doanh thu. Web riêng giúp bạn chủ động.

Câu hỏi thường gặp

1. Tôi nên bắt đầu với sàn TMĐT nào? Tùy vào ngành hàng. Shopee phù hợp thời trang, phụ kiện; Lazada mạnh về điện tử; Tiki cho sách, hàng Việt. Hãy thử nghiệm trên 1-2 sàn trước.

2. Chi phí xây dựng website riêng tối thiểu là bao nhiêu? Bạn có thể dùng các nền tảng như WordPress, Wix với chi phí 5-10 triệu đồng cho domain, hosting và theme. Nếu thuê thiết kế riêng, giá từ 15 triệu.

3. Làm sao để chuyển khách từ sàn sang web riêng? Tặng mã giảm giá khi mua trên web, gửi email sau khi mua hàng, hoặc tạo chương trình tích điểm chỉ áp dụng trên web.

4. Có nên bỏ sàn TMĐT hoàn toàn không? Không nên nếu bạn chưa có lượng khách ổn định. Duy trì sàn như một kênh phụ để đa dạng nguồn thu.

5. Website riêng có cần SEO không? Có, SEO giúp tiết kiệm chi phí quảng cáo dài hạn. Bạn nên đầu tư viết blog, tối ưu từ khóa ngay từ đầu.

Tổng kết

Sàn TMĐT và website riêng không loại trừ nhau. Với shop nhỏ, sàn là bước đệm tốt. Khi đã có khách và thương hiệu, website riêng sẽ giúp bạn tối ưu lợi nhuận và kiểm soát kinh doanh. Hãy cân nhắc quy mô hiện tại và mục tiêu dài hạn. Nếu bạn cần công cụ quản lý đa kênh, Mepo có thể giúp bạn đồng bộ đơn hàng, tồn kho giữa các sàn và web riêng. Bắt đầu ngay hôm nay để không bỏ lỡ cơ hội từ thương mại điện tử.

Kinh nghiệm bonus khi vận hành đa kênh

Như mình đã kể, việc chạy song song cả sàn TMĐT và website riêng là chiến lược nhiều shop chọn. Nhưng ít ai nói với bạn: khi bán trên nhiều kênh, khối lượng công việc hành chính tăng gấp 3. Có tuần mình ngồi nhập đơn từ Shopee sang sổ tay, rồi copy sang Excel, rồi in hóa đơn gửi cho shipper – mất cả buổi tối. Đến lúc quên mất đơn của khách quen, mới biết cần dùng ngay phần mềm chốt đơn để đồng bộ mọi thứ về một mối.

Tôi thấy nhiều anh chị chủ shop ở Huế làm đồ thủ công, hay mở quán F&B cũng vậy. Họ vừa quản lý bàn, vừa ship đồ qua app, vừa ghi chép công nợ vào sổ. Mệt lắm chứ! Nên tôi hay khuyên: đầu tư phần mềm quản lý khách hàng từ sớm, giá chỉ vài trăm nghìn mỗi tháng, nhưng giúp bạn nhớ lịch sử mua của từng người, chủ động nhắn tin chăm sóc. Có khách mua 5 lần rồi mà bạn cứ gửi mã giảm giá như người mới – họ sẽ buồn đấy.

Một tình huống khác: hồi tháng 9, tôi ghé một shop điện máy ở Huế. Chủ shop than “có web riêng nhưng mỗi lần bán hàng phải ngồi tính thuế VAT, in hóa đơn tay, sai hoài”. Tôi chỉ họ dùng phần mềm in hóa đơn tự động, nối với website và sàn – chỉ 2 giây là có bill. Như vậy vừa chuyên nghiệp, vừa tránh bị phạt thuế. Thực ra, nhiều phần mềm quản lý cửa hàng điện máy tại Huế cũng tích hợp sẵn tính năng này, giá không đắt.

Còn với bạn nào vận hành chuỗi F&B – quán cà phê, nhà hàng – tôi thấy nên xem xét phần mềm quản lý chuỗi f&b tại Huế. Nó giúp theo dõi tồn kho nguyên liệu, định lượng món, thậm chí tự động đặt hàng nhà cung cấp. Một anh bạn mình mở 3 quán trà sữa, sau 2 tháng dùng phần mềm quản lý sản xuất tại Huế, tỷ lệ hàng hư hỏng giảm 40%. Anh ấy khoe: “Giờ tao chỉ cần mở app xem báo cáo là biết quán nào cần nhập sữa, quán nào thừa topping”.

Nếu bạn ở Đà Nẵng và kinh doanh tạp hóa, siêu thị mini, thì phần mềm thu ngân siêu thị tại Đà Nẵng là cứu cánh. Nó tích hợp sẵn máy in hóa đơn, cân điện tử, và tự động ghi nhận hàng tồn. Một chị chủ mình quen bảo: “Từ ngày có nó, tối không phải ngồi đối chiếu sổ, cuối tháng không sợ thất thoát hàng”. Chưa kể, nếu bạn muốn tự động hóa các bước nhập liệu, chốt đơn, gửi tin nhắn – thì có thể tìm hiểu phần mềm rpa robot tự động hóa. Nó làm việc đó thay bạn, không sợ sai sót.

Cuối cùng, đừng quên theo dõi bảng giá phần mềm quản lý kho tại TP Hồ Chí Minh hoặc địa phương bạn. Nhiều hãng có gói dùng thử 1-2 tuần, bạn test trước khi mua. Tôi từng mắc sai lầm mua gói cao cấp ngay, sau mới biết tính năng thừa. Cẩn thận vẫn hơn.